Αθλητική αρένα, ξενοδοχείο και κατοικίες σε μία δομή
Το Grand Ballroom της MVRDV προτείνει μια σφαιρική αρένα κολοσσιαίου μεγέθους για τα Τίρανα, Αλβανία. Σχεδιασμένο να αντικαταστήσει το αθλητικό παλάτι Asllan Rusi, το έργο συγκεντρώνει μια αίθουσα 6.000 θέσεων, ξενοδοχείο, διαμερίσματα και εμπορικούς χώρους σε μία ενιαία συνεχόμενη μορφή. Η σφαίρα, πάνω από 100 μέτρα (330 πόδια) σε διάμετρο, αναδύεται από έναν συμπαγή αστικό χώρο μεταξύ του κέντρου της πόλης και του δρόμου προς το αεροδρόμιο, εμφανιζόμενη ταυτόχρονα εδραιωμένη και αβάρους.
Ο κυκλικός όγκος του κτιρίου διπλώνει απαλά στο τοπίο. Γύρω από την περίμετρό του, ανοιχτές πλατείες και υπαίθρια γήπεδα επεκτείνουν τη δημόσια ζωή της αρένας. Στο επίπεδο του εδάφους, ρηχά σκαλοπάτια και σκιερά αίθρια καθοδηγούν τους επισκέπτες προς έναν βυθισμένο δακτύλιο καφέ και καταστημάτων, όπου το κτίριο συναντά τη γη. Η προσέγγιση χορογραφείται μέσω μεταβολών κλίμακας και επιπέδου που αποκαλύπτουν τη δομή του κτιρίου κομμάτι-κομμάτι.

Το Grand Ballroom ως σφαιρική στοίβα
Οι αρχιτέκτονες της MVRDV οργανώνουν το πρόγραμμα του Grand Ballroom ως στοίβα οριζόντιων στρωμάτων που χτίζουν προς τα πάνω από το δημόσιο στο ιδιωτικό. Η αρένα καταλαμβάνει το κεντρικό επίπεδο – ένα φωτεινό μπολ περικλειόμενο από κυματιστές καμπύλες καθισμάτων και φιλτραρισμένων στο φως δομικών πλευρών. Πάνω από αυτήν, δύο όροφοι δωμάτια ξενοδοχείου αιωρούνται μεταξύ των κερκίδων και της οροφής, με τα παράθυρά τους να προσφέρουν άμεση θέα στην αρένα από κάτω. Ένας γυάλινος θόλος στο κέντρο της αρένας διατηρεί οπτική σύνδεση μεταξύ επισκεπτών και αθλητών, μετατρέποντας την οροφή σε κοινό σημείο εστίασης.
Πιο ψηλά, διαμερίσματα ενσωματώνονται στο διπλό κέλυφος της σφαίρας. Η κυκλοφορία τους διατρέχει έναν τεράστιο ημι-υπαίθριο θόλο που λειτουργεί ως κοινοτικός κήπος για τους κατοίκους. Ωριμασμένα δέντρα, περάσματα και σκιερά καθιστικά δημιουργούν ένα δεύτερο τοπίο μέσα στο κτίριο, ως αναστροφή της αρένας από κάτω. Οι οπές που διαπερνούν το κέλυφος επιτρέπουν στον αέρα και στο φως να κινούνται ελεύθερα στο εσωτερικό.

Μέσα στο νέο μνημείο της MVRDV για τα Τίρανα
Η παλέτα υλικών αναμένεται να τονίζει τη γλυπτική συνέχεια του κτιρίου – μεταλλικά πάνελ και γυαλί που αντανακλούν το μεταβαλλόμενο αλβανικό φως, ενώ οι εσωτερικοί κήποι εισάγουν ζεστασιά και απαλότητα. Από απόσταση, το Grand Ballroom διαβάζεται ως φωτεινό ημισφαίριο που αναδύεται πάνω από το περιβάλλον του· από κοντά, η επιφάνειά του αποκαλύπτει ανοίγματα, μπαλκόνια και εσοχές που ανταποκρίνονται στους ρυθμούς της καθημερινής χρήσης.
Για τον συνιδρυτή Winy Maas, η σφαιρική μορφή του έργου αντλεί αναφορές από το Cenotaph του Boullée για τον Newton μέχρι τους γεωδαιτικούς θόλους του Buckminster Fuller – μνημειώδεις και εμβληματικές δομές που ενσαρκώνουν τη συλλογική επιδίωξη μέσω της γεωμετρίας. Στα Τίρανα, αυτή η παράδοση γίνεται ζωντανή αρένα για αθλητισμό και κοινότητα. Όπως εξηγεί ο Maas, θα γίνει ένας φάρος και «ένα μέρος για παιχνίδι, συνάντηση και εορτασμό».




Για τον συνιδρυτή Winy Maas, η σφαιρική μορφή του έργου αντλεί αναφορές από το Cenotaph του Boullée για τον Newton μέχρι τους γεωδαιτικούς θόλους του Buckminster Fuller – μνημειώδεις και εμβληματικές δομές που ενσαρκώνουν τη συλλογική επιδίωξη μέσω της γεωμετρίας.


Project info:
Όνομα: Grand Ballroom
Αρχιτέκτονες: MVRDV
Πελάτης: Trema Tech shpk., Likado BV, Albanian Capital Group shpk, BCN Investments BV
Κατάσταση: Νικητής διαγωνισμού
Οπτικοποιήσεις: © Antonio Luca Coco, Angelo La Delfa, Luana La Martina, Jaroslaw Jeda, Stefano Fiaschi, Ciprian Buzdugan
Τοποθεσία: Τίρανα, Αλβανία
Ιδρυτικός Εταίρος – Επικεφαλής: Winy Maas
Συνεργάτης: Bertrand Schippan
Σχεδιαστική ομάδα: Stavros Gargaretas, Catherine Drieux, Piotr Janus, Americo Iannazzone, Angel Sanchez Navarro, Ana Melgarejo Lopez, Sylvain Totaro, Lola Elisa Cauneac, Miguel del Campo Grijalbo, Stanisław Rochala
Στρατηγική και Ανάπτυξη: Maria Stamati
Συνεργαζόμενος Αρχιτέκτονας: UDV
Καλλιτέχνης: Hellidon Xhixha
Στατικός Μηχανικός, Εκτιμητής Κόστους: DERBI-E
Σύμβουλος: Ramboll
ΠΗΓΗ: DESIGNBOOM
Επιμέλεια: Kat Barandy | designboom
Επιμέλεια μετάφρασης: Interiors pick Team



